Phương pháp cai nghiện Ma túy đá

Lương y Kiều Bình Quang.

Ma túy đá hiện nay thực sự đã trở thành đại dịch trong xã hội, nó phổ biến và nguy hiểm tới mức mỗi khi có chuyện đâm chém hoặc án mạng xảy ra người ta thường hỏi nhau: Lại bọn ngáo đá à?. So với sự tàn phá của Heroin trước đây thì sức hủy diệt của cơn bão đá hiện nay khốc liệt hơn rất nhiều, nó cuốn đi tất cả mọi thành phần mọi tầng lớp mọi lứa tuổi, vì nghiện ma túy đá không gây vật vã cơ thể như nghiện Heroin nên họ lầm tưởng rằng chơi đá không gây nghiện, chơi đá là sành điệu, chơi đá là đẳng cấp, và họ đua nhau đập đá phá núi mà không biết rằng ma túy đá đang từng giây từng phút hủy diệt thân xác và linh hồn họ. Người sử dụng ma túy đá nếu không được phát hiện ngăn chặn và chữa trị kịp thời thì đều dẫn tới một kết cục không tránh khỏi là: nhiễm độc và suy nhược thần kinh, suy kiệt cơ thể, gây bệnh cho tim, tổn thương cho não, giảm trí nhớ, mất trí nhớ và rối loạn tâm thần.

Theo dõi phát hiện và ngăn chặn

+ Trường hợp sử dụng ít chưa thường xuyên
Người sử dụng ma túy đá ở giai đoạn đầu nói chung chưa có thay đổi gì nhiều và không mang tính quy luật như ở người sử dụng Heroin nhưng nếu quan tâm theo dõi sẽ phát hiện được ở họ những dấu hiệu không bình thường như sau: Có nhiều thay đổi về quy luật sinh hoạt và làm việc, sao nhãng với các sở thích của họ trước đây, ít hoặc không quan tâm đến gia đình và người thân, ăn ngủ thất thường sức khỏe giảm sút. Ma túy đá làm cho người sử dụng có thể không ngủ trong nhiều ngày, sau đó ngủ liên tục 2 – 3 ngày liên tiếp, nếu không ngủ nhiều ngày liên tục mà vẫn tỉnh táo và tràn đầy sinh lực là dấu hiệu không bình thường cần phải chú ý theo dõi giám sát chặt chẽ..

+ Trường hợp sử dụng nhiều và thường xuyên
 Có nhiều thay đổi bất thường về qui luật sinh hoạt và làm việc theo chiều hướng xấu, chán ăn đến mức giảm cân nhanh chóng do bị đá làm cho mất cảm giác đói và rối loạn quá trình hấp thu dinh dưỡng của cơ thể nên người sử dụng ma túy đá thường không quan tâm đến ăn uống. Có hiện tượng bồn chồn, thở nhanh không rõ lí do, hay nghiến răng vặn vẹo người và chân tay một cách vô thức. Thay đổi tính nết hành vi theo hướng tiêu cực, hay cáu gắt cục tính, xấu tính, hay quên, chóng quên, nói năng không logic, nói lắp, mạch tư duy bị rối loạn, hay lộn xộn, lẫn lộn giữa quá khứ hiện tại và tương lai hoặc bị cuốn quá sâu vào một việc nào đó như: Tháo lắp sửa chữa đồ đạc, nghe nhạc,chơi bài chơi game v.v... Giai đoạn nặng hơn thường nghe thấy nhìn thấy suy nghĩ và hành động theo những điều không có thật theo mô típ ghen tuông và ám ảnh bị hại, luôn nghĩ mình đang bị theo dõi bị ám hại ám sát nên phòng thủ bằng cách chủ động tấn công truy sát người khác  hoang tưởng). Hay nói dối và sao nhãng trong học tập và công việc, thường bi quan và buông xuôi theo chiều hướng tiêu cực, nhìn về tương lai với tâm trạng u uất mờ mịt bế tắc không lối thoát . Do phải chi một khoản lớn và thường xuyên cho ma túy nên không tránh khỏi việc hao hụt về tài chính bất minh về thời gian và thường được che đậy bằng những lí do không hợp lí.

các phương án giải quyết cụ thể

+ Giai đoạn 1: Mới sử dụng, sử dụng không thường xuyên.
Theo dõi giám sát về thời gian và quy luật sinh hoạt tìm và tịch thu đồ dùng dụng cụ sử dụng ma túy đá như ống thủy tinh ống hút, bật lửa ga bình ga mini v.v... làm bằng chứng đối chất, tìm chất gây nghiện bằng que thử chuyên dụng hoặc xét nghiệm máu. Giai đoạn này chủ yếu dùng phương pháp tư vấn, giáo dục răn đe kết hợp giải độc và bồi dưỡng cơ thể.

Chú ý: Que thử ma túy trước đây (que thử 1 chân) chỉ thử được Heroin muốn thử được ma túy tổng hợp ma túy đá phải dùng que thử tổng hợp (que thử 4 chân). Sau khi vào cơ thể ma túy đá tồn tại trong máu từ 8h đến 12h sau đó được đào thải ra ngoài qua gan, thận theo đường nước tiểu trong vòng 2 đến 4 ngày (24h đến 96h). Đây là kết quả thực tế đã được kiểm tra đối chiếu nhiều lần.

+ Giai đoạn 2: Sử dụng thường xuyên (lệ thuộc)
- Thay đổi tính nết, ăn ngủ kém, đầu óc không tỉnh táo, hoang tưởng, ảo giác, lo sợ bị làm hại, bị truy sát hoặc có ý định tấn công làm hại mọi người xung quanh
- Sút cân nhanh, sắc mặt nhợt nhạt, thần khí kém.

Trường hợp này sẽ chia làm 2 phương án:
- Phương án 1: Bệnh nhân chưa chống đối hoàn, toàn chấp nhận chữa bệnh, gia đình vẫn kiểm soát được nên cho chữa bệnh tại nhà theo phác đồ: Chống loạn thần – Giải độc – Phục thần và Dưỡng thần
- Phương án 2: Bệnh nhân chống đối không chấp nhận chữa bệnh thường ngụy biện rằng mình hoàn toàn khỏe mạnh, tỉnh táo, không nghiện ngập, không bệnh tật. Trường hợp này bắt buộc phải cưỡng bức để điều trị loạn thần tại các bệnh viện tâm thần từ 20 đến 30 ngày sau đó chuyển sang điều trị theo phác đồ: Giải độc – Tỉnh thần -  Phục thần – Dưỡng thần của y học cổ truyền.

+ Giai đoạn 3: 
- Sử dụng thường xuyên, loạn thần hoang tưởng ảo giác, lúc tỉnh lúc mê không làm chủ được nhận thức hành vi, luôn sợ bị tấn công sát hại, truy sát người xung quanh và có ý định tự tử.
- Biện pháp giải quyết: Cưỡng chế điều trị loạn thần tại các bệnh viện tâm thần,để đảm bảo an toàn tính mạng cho bệnh nhân, người nhà bệnh nhân và xã hội cần cưỡng chế điều trị càng sớm càng tốt, sau khi hết loạn thần chuyển sang điều trị phục hồi bằng Y học cổ truyền.

     Hiện nay do thiếu thông tin và kiến thức về Ma túy đá (Ma túy tổng hợp) nên ở giai đoạn 1 và 2 động cơ chữa bệnh ở bệnh nhân cũng như gia đình rất thấp, thường để kéo dài sang giai đoạn 3 gây nguy hiểm cho tính mạng bệnh nhân cũng như an toàn xã hội như gây rối, tai nạn, giết người tự sát hoặc đột quị do thiếu máu não nên thời gian điều trị kéo dài và tốn kém nhiều trường hợp dẫn đến tử vong hoặc trở thành người tâm thần suốt đời. Có một thực tế đáng buồn là hiện nay đại bộ phận mọi người thậm chí cả các thầy thuốc đều dùng kiến thức và kinh nghiệm về heroine làm hệ quy chiếu để kiểm tra giám sát điều trị và quản lí người sử dụng ma túy đá nên đã mắc rất nhiều sai lầm .

      Nghiện ma túy đá là bệnh nhiễm độc thần kinh, suy nhược thần kinh và rối loạn tâm thần do lạm dụng chất gây nghiện nên cần được thăm khám và điều trị bởi các thầy thuốc có chuyên môn các nhà trị liệu tâm lí có kinh nghiệm trong điều trị cai nghiện ma tuý đá chứ không thể dùng biện pháp răn đe trừng phạt để làm cho hết nghiện được. Do cơ chế gây bệnh của ma túy đá khác cơ chế của heroine nên phác đồ điều trị ma túy trước đây không còn tác dụng trong điều trị. Điều trị cai nghiện ma túy đá cũng như điều trị bệnh tai biến mạch máu não, sau khi đã được cấp cứu kịp thời bằng y học hiện đại thì nên nhanh chóng chuyển sang điều trị  phục hồi bằng y học cổ truyền càng sớm càng tốt.

 

Các bài viết khác: